طراحی نمای آجری مدرن برای ویلا و ساختمان های چند طبقه

نکات مهم در خرید انواع آجر

۱. مشخصات فنی را اولویت قرار دهید: مقاومت فشاری بالا و جذب آب پایین (کمتر از ۸٪ برای مناطق سردسیر) مهم‌ترین معیارها هستند.

۲. آجر را بر اساس اقلیم انتخاب کنید: برای مناطق مرطوب یا دارای یخبندان از آجر نسوز استفاده کنید.

۳. به کیفیت آجر توجه کنید: یکدستی رنگ، ابعاد و نداشتن ترک در بدنه آجر ضروری است.

۴. نمونه را در محل پروژه ببینید: رنگ آجر در فضای باز با داخل فروشگاه متفاوت است.

۵. از تامین کننده معتبر خرید کنید: فروشندگان دارای گواهی استاندارد را انتخاب نمایید.

۶. مقدار آجر را با احتساب ضایعات محاسبه کنید: حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد بیشتر از مقدار دقیق سفارش دهید.

۷. سبک معماری را در نظر بگیرید: رنگ و بافت آجر باید با طراحی کلی ساختمان هماهنگ باشد.

تاریخچه استفاده از آجر در بناها

آجر از نخستین روزهای تمدن بشری نه تنها مصالحی سازه ای، بلکه عنصری برای شکل دادن به سیمای بنا بوده است. در بین النهرین و چغازنبیل، آجرهای خام و پخته نه فقط ساختار زیگورات ها، بلکه نمای آنها را نیز می آراستند. در دوران هخامنشی، کاربرد آجرهای لعاب دار رنگی در تخت جمشید آغازگر تلفیق هنر و نما در معماری ایران شد؛ جایی که رنگ، نقش و نظم آجری جلوه ای از شکوه و قدرت را به نمایش گذاشت.

در دوره سلجوقیان، آجر به اوج بیانگری خود در نما رسید. ترکیب آجرکاری ختایی، طرح های هندسی و سایه روشن های حاصل از برجستگی و فرورفتگی، چهره ای زنده به بناهایی چون مسجد جامع اصفهان و رباط شرف بخشید. از این زمان، نما دیگر تنها پوسته ای محافظ نبود، بلکه سطحی هنری و معناگرا به شمار می رفت.

در غرب، رومیان و سپس بیزانسی ها با به کارگیری آجر در پوسته بیرونی بناها، نظمی بصری پدید آوردند. در معماری گوتیک شمال اروپا، آجر قرمز در کلیساها و بناهای شهری به شاخصه ای هویتی بدل شد و چهره آجری شهر را شکل داد.

در دوران مدرن، آجر در نما معنایی تازه یافت. در قرن نوزدهم و مکتب شیکاگو، معمارانی چون فرانک لوید رایت از آجر برای ایجاد هماهنگی میان بافت، رنگ و نور استفاده کردند. در قرن بیستم نیز لوئی کان و آلوار آلتو، آجر را زبانی انسانی در برابر سردی بتن و شیشه دانستند؛ نمای آجری در آثار آنان حامل حس گرما و ماندگاری بود.

در ایران صفوی و قاجار، هرچند کاشی معرق پوشش اصلی نما شد، اما زیر آن همچنان نظم و هندسه آجری ساختار بصری بنا را حفظ می کرد.

امروزه در قرن بیست و یکم، نماهای آجری با فناوری های نو و رویکردهای پایدار بازآفرینی شده اند. آجرهای هوشمند و بازیافتی در پروژه هایی چون موزه تیت مدرن لندن و طرح های بازسازی شهری در یزد نشان می دهند که آجر هنوز زبانی زنده برای بیان معماری معاصر است.

از نیایشگاه های باستان تا برج های مدرن، آجر مصالحی است که نه تنها بنا را می سازد، بلکه هویت بصری و روح مکان را نیز می آفریند.

آثار جهانی معروف با نمای آجری

1. برج گالاتا (Galata Tower) – استانبول، ترکیه، 1348 میلادی
   بدنه استوانه ای این برج به طور کامل از آجر قرمز ساخته شده و نمادی از معماری بیزانسی و عثمانی است.

2. کاخ الحمرا (Alhambra) – گرانادا، اسپانیا، قرن 14 میلادی
   بخش هایی از دیوارها و برج های الحمرا با آجرهای تزئینی موریش (Mudejar) آراسته شده اند.

3. کلیسای سنت ماری قرمز (St. Mary Redcliffe) – بریستول، انگلستان، قرن 12 تا 15 میلادی
   دارای نمای گوتیک ساخته شده از آجر قرمز محلی و یکی از زیباترین نمونه های آجرکاری گوتیک در اروپا است.

4. خانه روبی (Robie House) – شیکاگو، آمریکا، 1909 میلادی
   اثر فرانک لوید رایت؛ نمای آجری با خطوط افقی تاکید شده و از نمونه های برجسته سبک Prairie است.

5. ساختمان سیت رادیوز (Cité Radieuse) – مارسی، فرانسه، 1952 میلادی
   طراحی لوکوربوزیه؛ ساختمان بر پایه ستون های بتنی اما با نماهای جانبی دارای پانل های آجری پیش ساخته.

6. دانشگاه فنی دلفت (Aula TU Delft) – دلفت، هلند، 1966 میلادی
   نمای آجری مدرن با الگوی هندسی منظم؛ اثر معماران وان دن بروک و باکما.

7. موزه گوگنهایم بیلبائو (Guggenheim Bilbao) – بیلبائو، اسپانیا، 1997 میلادی
   ترکیب آجرهای سفالی تیره با صفحات تیتانیومی، جلوه ای مدرن و چشم نواز به این اثر فرانک گری بخشیده است.

آثار ایرانی معروف با نمای آجری

1. مسجد جامع اصفهان – اصفهان، دوره سلجوقی تا صفوی
   ایوان های بزرگ با آجرکاری ختایی و مقرنس های آجری از شاخص ترین جلوه های هنر آجرکاری اسلامی در ایران است.

2. گنبد سلطانیه – زنجان، دوره ایلخانی، 1316 میلادی
   بزرگ ترین گنبد آجری جهان با نمایی آراسته از آجر و کاشی های لعاب دار فیروزه ای.

3. مسجد شیخ لطف الله – اصفهان، دوره صفوی
   بخش هایی از گنبد و ورودی مسجد با آجرهای خشتی و کاشی معرق ترکیب شده اند.

4. کاروانسرای گنجعلی خان – کرمان، دوره صفوی
   نمای آجری با طاق نماهای منظم و حوض خانه آجری از ویژگی های اصلی آن است.

5. برج طغرل – ری، دوره سلجوقی
   برج آجری حدود 20 متری با آجرکاری های شمسه ای و کتیبه های کوفی.

6. رباط شرف – سرخس، دوره سلجوقی
   از زیباترین نمونه های آجرکاری تزئینی در نما و حیاط بناهای ایران.

7. خانه بروجردی ها – کاشان، دوره قاجار
   نمای آجری بادگیرها و ایوان ها با آجرکاری قالبی و گره چینی هنرمندانه تزئین شده است.

تصاویر ایده های جذاب و زیبا از نما آجری